ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ

  

 

  

Τι είναι η Αρτηριακή Υπέρταση;

 

Αρτηριακή Υπέρταση ονομάζεται η νόσος στην οποία η πίεση του αίματος στις αρτηρίες του σώματός μας είναι σταθερά μεγαλύτερη από τις επιθυμητές τιμές.

 

 

Που οφείλεται η Αρτηριακή Υπέρταση;

 

Στις περισσότερες περιπτώσεις Υπέρτασης δεν βρίσκεται συγκεκριμένο αίτιο που την προκαλεί. Τότε η κατάσταση ονομάζεται “Ιδιοπαθής ή Πρωτοπαθής Αρτηριακή Υπέρταση” και αντιπροσωπεύει το 95% των περιπτώσεων!


Σε μόλις 5% των περιπτώσεων Υπέρτασης ανακαλύπτουμε το αίτιο που την προκαλεί (συνήθως είναι κάποιο ορμονικό πρόβλημα) και τότε η κατάσταση ονομάζεται “Δευτεροπαθής Αρτηριακή Υπέρταση”.

 

  

Τι είναι η Συστολική και τι η Διαστολική πίεση;

  

Η Αρτηριακή Πίεση περιγράφεται με δύο τιμές:

 

  • Συστολική Πίεση (αναφέρεται και ως “μεγάλη πίεση”): Είναι η πίεση που ασκεί το αίμα στα τοιχώματα Αρτηρία των αρτηριών οφειλόμενη στην σύσπαση της καρδιάς.
     
  • Διαστολική Πίεση (αναφέρεται και ως “μικρή πίεση”): Είναι η πίεση που ασκεί το αίμα στα τοιχώματα των αρτηριών όσο η καρδιά είναι σε ηρεμία (ανάμεσα σε δύο συσπάσεις).


Οι πιέσεις μετρώνται σε χιλιοστά της στήλης υδραργύρου (mmHg) ή σε εκατοστά της στήλης υδραργύρου (cmHg) όπως συνηθίζεται στον ελληνικό χώρο.

 

 

 

Αν κάποια από τις δύο τιμές βρίσκεται πάνω από τα επιθυμητά όρια, τότε η κατάσταση χαρακτηρίζεται ως Υπέρταση, ανεξάρτητα από το αν η άλλη τιμή είναι φυσιολογική.


Συνήθως μεγαλύτερη βαρύτητα δίνεται στην Συστολική (‘’μεγάλη’’) πίεση, η οποία αυξάνει με την ηλικία, ενώ αντίθετα οι τιμές της Διαστολικής(‘’μικρής’’) πίεσης είναι χαμηλές στα μεγαλύτερα άτομα.

 

 

 

Αντιμετώπιση της Αρτηριακής Υπέρτασης

 

Η σταθερά αυξημένη Αρτηριακή Πίεση μπορεί μακροχρονίως να προκαλέσει μεγάλη επιβάρυνση της καρδιάς και βλάβες στα αγγεία των οργάνων του σώματος. Ως συνέπειες αυτών των ζημιών μπορούν να εκδηλωθούν παθήσεις της καρδιάς (καρδιακή ανεπάρκεια, στεφανιαία νόσος), του εγκεφάλου (αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο), των νεφρών (νεφρική ανεπάρκεια), των ματιών (αμφιβλητροειδοπάθεια) και των αγγείων (ανευρύσματα).


Το τελικό αποτέλεσμα της σταθερά αυξημένης Αρτηριακής Πίεσης είναι η μείωση στο προσδόκιμο αλλά και στην ποιότητα ζωής.

 

 

Ποια είναι τα βασικά μέτρα για τη ρύθμιση της Αρτηριακής Πίεσης;

 

Το πιο σημαντικό βήμα για τη ρύθμιση της Αρτηριακής Πίεσης είναι το να υιοθετήσεις έναν υγιεινό τρόπο ζωής και διατροφής. Ο προτεινόμενος υγιεινός τρόπος ζωής και διατροφής περιλαμβάνει:

 

1. Υγιεινή διατροφή: Ελαττωμένη κατανάλωση αλατιού και ισορροπημένη πρόσληψη από όλες τις κατηγορίες τροφίμων, με έμφαση στα λαχανικά και τα φρούτα και με μέτρο κατανάλωση λιπαρών - παχυντικών τροφών.


2. Σωματική άσκηση: Η καθημερινή ολιγόωρη άσκηση έχει ευεργετικές ιδιότητες στην καρδιά και τα αγγεία.


3. Διατήρηση κανονικού σωματικού βάρους: Η παχυσαρκία δυσκολεύει την ρύθμιση της Αρτηριακής Πίεσης και πολλαπλασιάζει τις επιβαρύνσεις στην καρδιά και τα αγγεία.


4. Διακοπή του καπνίσματος: Η νικοτίνη δυσκολεύει την ρύθμιση της Αρτηριακής Πίεσης και πολλαπλασιάζει τις επιβαρύνσεις στην καρδιά και τα αγγεία.

 

 

Τι φάρμακα υπάρχουν για τη ρύθμιση της Αρτηριακής Πίεσης;

 

Χάπια: Κυκλοφορούν πολλές ομάδες φαρμάκων που βοηθούν τον οργανισμό σου να ρυθμίσει την Αρτηριακή Πίεση. Μπορεί να χρειαστεί να χρησιμοποιηθούν 2, 3 ή και περισσότερα φάρμακα από διαφορετικές κατηγορίες προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι.


Κάθε οργανισμός είναι ιδιαίτερος γι’ αυτό και το θεραπευτικό σχήμα φαρμάκων για την Υπέρταση διαφέρει από άτομο σε άτομο.


Η στενή συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό σου είναι απαραίτητη προκειμένου να βρεθεί ο πιο αποτελεσματικός και ασφαλής συνδυασμός αντιϋπερτασικών φαρμάκων.

 

Να θυμάσαι πάντα: Η λήψη φαρμάκων για την Αρτηριακή Υπέρταση συμπληρώνει τον υγιεινό τρόπο ζωής και διατροφής, δεν τον αντικαθιστά!

 

 

Τι θα κερδίσω αν ρυθμίζω σωστά την Αρτηριακή Υπέρταση;

 

1. Θα αποφύγεις τις μακροπρόθεσμες επιπλοκές της Υπέρτασης (παθήσεις της καρδιάς, των νεφρών, των ματιών και των αγγείων του εγκεφάλου).

2. Θα αποφύγεις τις άμεσες επιπλοκές που μπορούν να εμφανιστούν όταν οι τιμές Αρτηριακής Πίεσης ανέβουν πολύ ψηλά.

3. Θα ζήσεις περισσότερο!

 

 

 

Παρακολούθηση της Αρτηριακής Υπέρτασης

 

Η επιτυχημένη ρύθμιση της Αρτηριακής Υπέρτασης προϋποθέτει:


1. Καθορισμό ατομικών στόχων αρτηριακής πίεσης και τακτικό αυτοέλεγχο (συχνές μετρήσεις).


2. Συμμόρφωση στις οδηγίες σχετικά με τον υγιεινό τρόπο ζωής, τήρηση του διαιτολογίου και σωστή εφαρμογή της φαρμακευτικής αγωγής.


3. Τακτική εξέταση από τον ιατρό σου.

 

 

Ποιοι είναι οι στόχοι στη ρύθμιση της Αρτηριακής Υπέρτασης;

 

Η ρύθμιση της Αρτηριακής Πίεσης θεωρείται εξαιρετική όταν:


√ 1. Η αρτηριακή σου πίεση είναι μέσα σε αποδεκτά όρια (βλέπε στον παρακάτω πίνακα)

 

√ 2. Δεν εμφανίζεις πολύ χαμηλές τιμές αρτηριακής πίεσης (υπόταση), ούτε μεγάλες διακυμάνσεις από ημέρα σε ημέρα. 

 

√ 3. Δεν εκδηλώνεις επιπλοκές της Αρτηριακής Υπέρτασης.

 

√ 4. Το βάρος σου διατηρείται σε κανονικά επίπεδα.

 

√ 5. Δεν εκδηλώνεις ανεπιθύμητες δράσεις των φαρμάκων.

 

 

Ποιες είναι οι επιθυμητές τιμές της Αρτηριακής Πίεσης;

 

 

Οι μετρήσεις πρέπει να γίνονται σε καθιστή θέση, μετά από τουλάχιστον 5 λεπτά ανάπαυσης. Καλό είναι να μην έχει προηγηθεί καφές ή τσιγάρο. Σε περίπτωση εκνευρισμού, έντασης ή μεγάλης σωματικής προσπάθειας η αρτηριακή πίεση πρέπει να μετράται μόλις αποκατασταθεί σχετική ηρεμία.


Η αρτηριακή πίεση μεταβάλλεται διαρκώς μέσα στην ημέρα και επηρεάζεται από το είδος και την ένταση της δραστηριότητάς μας αλλά και από το ημερήσιο πρόγραμμα φαρμάκων. Για αυτούς τους λόγους, οι μετρήσεις είναι χρήσιμο να γίνονται συχνά και σε διαφορετικές ώρες της ημέρας.

Μπορείς να συζητήσεις με τον γιατρό σου για την απαιτούμενη συχνότητα και τις ώρες των μετρήσεων για τη δική σου περίπτωση. Να θυμάσαι πάντα να καταγράφεις τις μετρήσεις σου και να τις έχεις μαζί σου σε κάθε σου επίσκεψη στον γιατρό σου.

 

 

 

Αντιμετώπιση επιπλοκών Αρτηριακής Υπέρτασης

 

Η αρρύθμιστη Αρτηριακή Υπέρταση έχει ως αποτέλεσμα μετά από χρόνια την πρόκληση βλαβών στο τοίχωμα των μικρών και μεγάλων αγγείων όλου του σώματος. Έτσι, αν η αρτηριακή πίεση παραμένει συνεχώς σε υψηλά επίπεδα μπορούν να εμφανισθούν ζημιές σε διάφορα όργανα, όπως στην καρδιά, στους νεφρούς, στα μάτια και στον εγκέφαλο.

 

 

Μπορώ να αποφύγω τις μακροχρόνιες επιπλοκές της Αρτηριακής Υπέρτασης;

 

Η καλή ρύθμιση της Αρτηριακής Υπέρτασης ουσιαστικά περιορίζει στο ελάχιστο τις μακροχρόνιες επιπλοκές που οφείλονται στις υψηλές πιέσεις. Πέρα όμως από την ρύθμιση της Αρτηριακή υπέρτασης θα πρέπει:


1. Να αντιμετωπίσεις παράλληλα όλες τις συνυπάρχουσες καταστάσεις που μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στα τοιχώματα των αγγείων σου:

 

 

 

2. Να κάνεις σε τακτική βάση τους προληπτικούς ιατρικούς ελέγχους προκειμένου να εντοπισθούν έγκαιρα σε αρχικό στάδιο και έτσι να αντιμετωπισθούν αποτελεσματικότερα οι πιθανές βλάβες στα ευαίσθητα όργανα του σώματός σου. Το συνιστώμενο πρόγραμμα τακτικού προληπτικού ελέγχου περιλαμβάνει:

 

 

Οι παραπάνω προληπτικές εξετάσεις μπορούν να γίνουν και με μεγαλύτερη συχνότητα αν κριθεί σκόπιμο από τον γιατρό σου.

 

 

 

Υπερτασική Κρίση

 

Όταν η αρτηριακή πίεση αυξηθεί απότομα (πάνω από 180 mmHg η συστολική ή πάνω από 110 mmHg η διαστολική) τότε η κατάσταση ονομάζεται Υπερτασική κρίση.

 

 

Ποια είναι τα συμπτώματα της υπερτασικής κρίσης;

 

Η αύξηση της πίεσης ακόμη και σε υψηλά επίπεδα μπορεί να μην συνοδεύεται από συμπτώματα. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορούν να εμφανιστούν ήπιες εκδηλώσεις όπως:

 

  • Πονοκέφαλος
  • Αιμοραγία από τη μύτη
  • Νευρικότητα


Σε μια τέτοια κατάσταση αρκεί συνήθως η λήψη πρόσθετης δόσης φαρμάκου για να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα, πάντοντε όμως σε συνεννόηση με τον γιατρό σου. Δεν είναι απαραίτητη η ταχεία ελάττωση της πίεσης και δεν συστήνεται η λήψη χαπιών υπογλωσσίως.

 

Σπανίως, την αύξηση της πίεσης μπορούν να συνοδεύουν συμπτώματα όπως:

 

  • Πόνος στο θώρακα ή την πλάτη
  • Δύσπνοια
  • Διαταραχές όρασης
  • Νευρολογικές διαταραχές

 

Σε μια τέτοια κατάσταση η άμεση ιατρική εκτίμηση είναι απαραίτητη, καθώς υπάρχει αυξημένη υπόνοια βλάβης σε κάποιο όργανο του σώματος, εξ αιτίας της αυξημένης πίεσης.

 

 

Τι πρέπει να αποφεύγω στις Υπερτασικές κρίσεις;

 

Τον πανικό: Στις περιπτώσεις αυξημένων πιέσεων ο πανικός μπορεί να τις επιβαρύνει ακόμη περισότερο. Στην συντριπτική πλειονότητά τους τα επεισόδια αυξημένης πίεσης δε συνοδεύονται από επιπλοκές και δεν απαιτούν επιθετική αντιμετώπιση.


Το φόβο «εκδήλωσης εγκεφαλικού επεισοδίου»: Πρόκειται για ένα στερεότυπο που συχνά συνοδεύει μια μέτρηση αυξημένων τιμών αρτηριακής πίεσης κι επιτείνει την ανησυχία του ασθενούς, ωστόσο δεν ευσταθεί. Οι επιπλοκές της Αρτηριακής Υπέρτασης είναι μακροχρόνιες και εξαιρετικά σπάνια άμεσες.


Την υπογλώσσια λήψη χαπιών: Η απότομη πτώση της πίεσης στα αγγεία μπορεί να προκαλέσει τελικά πολύ μεγαλύτερες ζημιές από όσες η αυξημένη πίεση.


Την ανεξέλεγκτη λήψη χαπιών: Η υπερβολική κατανάλωση χαπιών για την πτώση της πίεσης μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή υπόταση.


Σε όλες τις περιπτώσεις πολύ αυξημένων πιέσεων πρέπει να αποφεύγεται ο αυτοσχεδιασμός. Για την υπεύθυνη κι ασφαλή αντιμετώπιση της κατάστασης, η ιατρική συμβουλή οφείλει να είναι η πρώτη σου επιλογή.

 

 

Τι πρέπει να κάνω σε περίπτωση υπογλυκαιμίας;

 

1. Πάντοτε πρέπει να έχεις μαζί σου 2-3 καραμέλες ή κύβους ή φακελάκια ζάχαρης.

2. Αν αισθανθείς κάποια από τα συμπτώματα της υπογλυκαιμίας πάρε αμέσως 1 καραμέλα ή 1 κύβο ζάχαρης.

3. Αν μετά από 10 λεπτά συνεχίζεις να αισθάνεσαι τα ίδια συμπτώματα πάρε άλλες 2 καραμέλες, ή κύβους ζάχαρης.

4. Αν σου είναι εύκολο, μέτρησε τα σάκχαρό σου, ώστε να βεβαιωθείς ότι όντως έχεις υπογλυκαιμία και ότι τα συμπτώματά σου οφείλονται στο χαμηλό σάκχαρο στο αίμα σου.

5. Σε περίπτωση βαριάς υπογλυκαιμίας ενδέχεται να χάσεις τις αισθήσεις σου. Τότε χρειάζεσαι επειγόντως να σου κάνει κάποιος από τους γύρω σου ένεση γλουκαγόνου.

 

 

Τι πρέπει να κάνω για να αποφεύγω τις υπογλυκαιμίες;

 

1. Τρώγε τα γεύματά σου στην ώρα τους και στις σωστές ποσότητες.

2. Μη παραλείπεις κανένα από τα κύρια ή τα ενδιάμεσα γεύματα.

3. Αν πρόκειται να ασκηθείς ή να δουλέψεις πιο σκληρά από ό,τι συνήθως, φάε λίγο περισσότερο.

4. Να παίρνεις τα φάρμακά σου (χάπια / ινσουλίνη) στις σωστές ώρες και δόσεις.

5. Μην καταναλώνεις μεγάλες ποσότητες αλκοόλης.

6. Κάνε τακτικές μετρήσεις του σακχάρου σου, ιδιαίτερα όταν δεν αισθάνεσαι καλά.

7. Έχε πάντα στο ψυγείο σου μια ένεση γλουκαγόνου για περιπτώσεις βαριάς υπογλυκαιμίας.

8. Ενημέρωσε τους συγγενείς και φίλους σου σχετικά με τον Διαβήτη και για το τι πρέπει να κάνουν ώστε να σε βοηθήσουν αποτελεσματικά σε περίπτωση που πάθεις κάποιο επεισόδιο βαριάς υπογλυκαιμίας.

 

 

Γιατί πρέπει να αποφεύγω τις υπογλυκαιμίες;

 

1. Τα χαμηλό σάκχαρο στο αίμα σου είναι μια επικίνδυνη κατάσταση. Σε περίπτωση υπογλυκαιμίας οργανισμός σου και ιδιαίτερα ο εγκέφαλός σου δεν έχει την σωστή ποσότητα ενέργειας με αποτέλεσμα αν αυτό συνεχιστεί για πολύ να κινδυνεύεις να μεταπέσεις σε κώμα μέχρι και σε θάνατο.

2. Αν κάνεις συχνά υπογλυκαιμίες υπάρχει η πιθανότητα να αρχίσεις να μην τις αντιλαμβάνεσαι εύκολα και να μην νιώθεις κανένα σύμπτωμα ακόμη κι αν το σάκχαρό σου πέσει πολύ χαμηλά. Αυτό είναι μια επικίνδυνη κατάσταση που προλαμβάνεται μόνο με την ελάττωση του αριθμού των υπογλυκαιμιών.

3. Κάθε υπογλυκαιμία προκαλεί μια πολύπλοκη αναστάτωση στις ορμόνες του οργανισμού σου, κι αυτό έχει σαν συνέπεια το σάκχαρό σου να απορρυθμίζεται για αρκετές ημέρες. Απορρύθμιση του σακχάρου σου προκαλεί επίσης το γεγονός ότι για να αντιμετωπίσεις τις υπογλυκαιμίες αναγκάζεσαι να να καταναλώνεις τροφές παραπάνω από αυτό που προβλέπει το κανονικό πρόγραμμα δίαιτας.